ΧΗΜΕΙΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ - 3ο Επαναληπτικό Διαγώνισμα (Κεφ. 5: Ιοντική Ισορροπία)

Το παρακάτω επαναληπτικό διαγώνισμα είναι πάνω σε όλο το 5ο κεφάλαιο (Οξέα – Βάσεις – Ιοντική Ισορροπία) του νέου σχολικού βιβλίου.

Άπειρη αραίωση ισχυρού και ασθενούς οξέος (pH και βαθμός ιοντισμού)

Άπειρη αραίωση ισχυρού οξέος

Όταν αραιώνουμε ένα υδατικό διάλυμα ισχυρού οξέος ΗΑ με πολύ μεγάλο όγκο νερού η συγκέντρωση του ΗΑ τείνει στο μηδέν (c_HA → 0), οπότε η [H₃O⁺] που προκύπτουν από οξύ είναι πολύ μικρή [Η₃Ο⁺]_ΗΑ<10^-8Μ και η [H₃O⁺] του διαλύματος καθορίζεται από τον αυτοϊοντισμό του νερού: pH = 7 (στους 25^oC).

Κατά την αραίωση ενός διαλύματος ισχυρού οξέος ΗΑ, ο βαθμός ιοντισμού α δεν μεταβάλλεται (α = 1 = σταθερός).

(Τα ισχυρά οξέα στην πραγματικότητα δεν ιοντίζονται 100%, αλλά θεωρούμε ότι ιοντίζονται πλήρως).

ΧΗΜΕΙΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ - Ισχυρές βάσεις (NH2-, O2- και CH3O-

Σύμφωνα με το σχολικό βιβλίο…

«Με τον όρο ισχυρές βάσεις εννοούμε συνήθως τα διαλύματα ιοντικών ενώσεων που διίστανται πλήρως και δίνουν ιόντα OH^- (βάσεις κατά Arrhenius), όπως π.χ. διαλύματα NaOH ή KOH ή Ca(OH)₂ κλπ.

Και γράφουμε π.χ. :

       NaOH → Na⁺  +  OH^-

       Ca(OH)₂ → Ca²⁺  +  2OH^-

Επίσης, ισχυρές βάσεις κατά Bronsted - Lowry είναι π.χ. το ιόν NH₂^-, το ιόν O^2-, το ιόν CH₃O^-, οι οποίες δεν είναι τόσο οικείες στους περισσότερους από μας».

ΧΗΜΕΙΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ - 2ο Επαναληπτικό διαγώνισμα (Οξέα - Βάσεις - Άλατα)

Το παρακάτω επαναληπτικό διαγώνισμα είναι στο 5^ο κεφάλαιο του νέου σχολικού βιβλίου και συγκεκριμένα στις ενότητες 5.1, 5.2 και 5.3. Τα θέματα είναι πάνω σε διαλύματα που περιέχουν ένα μόνο οξύ ή βάση ή άλας.

ΧΗΜΕΙΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ - Μεταβολή θερμοκρασίας και αλλαγή στην κλίμακα pH

Όταν μεταβάλλεται η θερμοκρασία μεταβάλλεται και η κλίμακα pH. Παρακάτω δίνονται μερικές ασκήσεις όπου η θερμοκρασία δεν είναι 25^οC όπως συνηθίζεται. 

Η τιμή της Κ_w εξαρτάται μόνο από τη θερμοκρασία (όπως συμβαίνει με όλες τις σταθερές ισορροπίας). Η αντίδραση αυτοϊοντισμού του Η₂Ο είναι ενδόθερμη αντίδραση (ΔΗ > 0), όπως όλες οι αντιδράσεις ιοντισμού. Επομένως με αύξηση της θερμοκρασίας, σύμφωνα με την αρχή Le Chatelier, η θέση της ισορροπίας μετατοπίζεται προς τα δεξιά, οπότε η τιμή της σταθεράς Κ_w αυξάνεται.

§  Όταν θ < 25^οC είναι Κ_w < 10^-14  (π.χ. Κ_w = 10^-15  και pΚ_w = 15).

§  Όταν θ = 25^οC είναι Κ_w = 10^-14  ( pΚ_w = 14 )

§  Όταν θ > 25^οC είναι Κ_w > 10^-14  (π.χ. Κ_w = 10^-13 και pΚ_w = 13).

 Ένα ουδέτερο διάλυμα έχει pH = pΚ_w / 2 . 

ΧΗΜΕΙΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ - Μείγμα δύο ασθενών οξέων (Πλήρης και μερική εξουδετέρωση του μείγματος)

Παρακάτω παρουσιάζονται δύο ασκήσεις με μείγμα που περιέχει δύο ασθενή οξέα. Στην 1η άσκηση γίνεται πλήρης εξουδετέρωση του μείγματος των δύο οξέων ενώ στη 2η άσκηση τα οξέα εξουδετερώνονται μερικώς.

1η Άσκηση:

Στο (α) ερώτημα ζητείται το pH διαλύματος που περιέχει μείγμα δύο ασθενών οξέων ενώ στο (β) ερώτημα γίνεται πλήρης εξουδετέρωση του μείγματος και ζητείται η [Η₃Ο⁺] του διαλύματος που προκύπτει.

Ολόκληρο το αρχείο και η λύση της άσκησης είναι εδώ.

2η Άσκηση:

Πραγματοποιείται μερική εξουδετέρωσης του μείγματος και ζητείται η [Η₃Ο⁺] του διαλύματος που προκύπτει καθώς και το ποσοστό από κάθε οξύ που εξουδετερώθηκε.

ΧΗΜΕΙΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ - Εξουδετέρωση μείγματος ασθενούς οξέος - ισχυρού οξέος (όλες οι περιπτώσεις)

Παρακάτω παρουσιάζονται 3 ασκήσεις με εξουδετέρωση ενός μείγματος που περιέχει ένα ισχυρό οξύ και ένα ασθενές οξύ, με ισχυρή βάση.

1η Άσκηση:

Στο μείγμα προστίθεται γνωστή ποσότητα ισχυρής βάσης και ζητείται το pH του διαλύματος που προκύπτει (3 περιπτώσεις).

Ολόκληρο το αρχείο και η λύση της άσκησης είναι εδώ.

2η Άσκηση:

Στο μείγμα προστίθεται ποσότητα ισχυρής βάσης και πρέπει να γίνει διερεύνηση. Είναι μια περίπτωση σχετικά δύσκολη, μεγάλη σε έκταση και χρονοβόρα γιατί πρέπει να γίνει διπλή διερεύνηση (μία για την πλήρη εξουδετέρωση του ισχυρού οξέος και μία για την πλήρη εξουδετέρωση και των δύο οξέων).